Startpagina

Moeder Teeifuka (Nka) is op 18 september 2011 op 86 jarige leeftijd heen gegaan

Aldina Margaretha Lugard, beter bekend, als Nka is op zondag ochtend 18 september 2011 om 05.30 uur in het dorp Nieuw Aurora in Suriname overleden op 86 jarige leeftijd. Nka is op 09 mei 1925 in Nieuw Aurora geboren. Haar moeder Hendrina had haar als enige dochter en 3 zoons: Dorus(overleden), Jozef en Obeth. Nka die zeer gelovig en dienaar (diaken) van de EBG kerk in Nw Aurora was, heeft nu bij haar God rust gevonden.

Nka heeft in 2003 een beroerte gehad en is sindsdien aan haar rechterlichaam verlamd. Ze is vanaf dat moment verzorgd door Ottelien, haar tweede dochter en andere kleinkinderen die nog in het dorp verblijven. Haar kleindochters Berryl en Siberna zijn gedurende deze 9 jaar zeer betrokken gebleven bij haar ziekte.

Nka is moeder van Roël Lugard, voorzitter van stichting Teeifuka en oud-voorzitter van de Samenwerkende Marronorganisaties Nederland, SaMON en verder moeder van Lodewijk, Bella, Flora, Ottelien, Leo, Wanda, Mark, Sandra en Eddy. Bella, Leo en Wanda zijn niet meer in leven.

Ze was getrouwd met Azor Ritfeld, beter bekend als papa Asong, die 4 jaar terug is overleden. Nka heeft langs de matrilineaire lijn 5 generaties gekend. Nka heeft Flora van 61 jaar als eerste dochter voortgebracht. Flora op haar beurt heeft Betsy van 44 jaar als eerste dochter. Betsie heeft vervolgens Magaly van 30 jaar voortgebracht en Magaly heeft Josimba van 11 jaar.

Vijf generaties op een rij:

                Aldina, 86 jaar                             Flora, 61 jaar                       Betsy, 44 jaar                    Magaly, 30 jaar                 Josimba, 11 jaar

Nka heeft tot haar dood op 18 september 2011, voor 217 (tweehonderd en zeventien) nakomelingen  gezorgd. Het gaat om 10 kinderen, 68 kleinkinderen, 127 achterkleinkinderen en 12 achter achterkleinkinderen.
 

Nka is op jonge leeftijd met haar moeder van Nieuw Aurora verhuisd naar Guyaba omdat haar vader, Basia Izaak Adipi heel vroeg is overleden en haar moeder Hendrina met een man van Guyaba hertrouwd was. Ze is in Guyaba op haar 18^de jaar getrouwd en uit dat huwelijk zijn Lodewijk, nu 66 jaar en Bella (op jonge leeftijd overleden) geboren. Haar eerste man is snel naar Frans Guyana vertrokken om geld te gaan verdienen en omdat haar oma, Kannaimisi vond dat Lodewijk en Bella een christelijke opvoeding moesten krijgen heeft ze Nka met een smoes weer naar Nieuw Aurora laten overkomen. Kannaimisi had 2 kinderen: Hendrina, de moeder van Nka en Richard. Omdat ze alleen in Nieuw Aurora was, heeft ze haar dochter Hendrina gevraagd om Nka naar Nieuw Aurora te sturen om haar met haar kostgrond te helpen., maar in werkelijkheid wou ze Nka en haar kinderen weg uit Guyaba. Toen ze in Nieuw Aurora aankwam was de jonge Azor van overtuigd dat hij de ware voor Aldina was. De lange, aantrekkelijke en goed opgevoede Azor heeft drie jaar constant achter Nka aangezeten. Nka was in eerste instantie niet verliefd op Azor, maar haar vriendinnen en familie spoorden haar aan om een gok te waken, omdat ze niks meer van haar eerste man hoorde. Er was dus geen telefoon om even te bellen, dus waren de mensen in die tijd afhankelijk van boodschappen via bekenden die toevallig van en naar Frans Guyana komen en gaan. Uiteindelijk is Nka met Azor getrouwd en sindsdien zijn ze onafscheidelijk tot Azor, beter bekend als papa Asong in 2007 is overleden.

Voordat Nka verhuisd is naar Guyaba woonde ze in bij de kerkvoorganger en onderwijzer meester Leerdam. Ze was een soort kweekje (pleegdochter) van meester Leerdam en heeft in die tijd goed kennis gemaakt met het Christendom. Meester Leerdam en zijn vrouw waren zo “verliefd” op die jonge Aldina, vanwege haar hardwerken, correctheid, slimheid, eerlijkheid , sociale kracht en potentie om via onderwijs iets te bereiken. Meester Leerdam en zijn vrouw hebben ooit tegen haar gezegd dat als ze uit Nieuw Aurora weggaan, ze haar willen meenemen naar Paramaribo op daar verder onderwijs te laten genieten. Maar in die tijd was het onmogelijk om een meisje door studie doeleinden “weg te geven”. Deze kerkvoorganger en onderwijzer zag in Nka, iemand die het ver kon schoppen. Het is niet gelopen zoals meester Leerdam had gehoopt. Al wist hij dat zijn poging om een Marronmeisje onderwijskansen te bieden in die tijd in het binnenland van Suriname tegen alles ging, heeft hij als dienaar van God, toch een stille hoop gehad, dat het zou lukken. Maar Nka moest haar school en kerk opgeven, om met haar moeder naar Guyaba te verhuizen.

Toen door tussenkomst van haar oma, Kannaimisi, ze weer Guyaba heeft verruild voor de christelijke Nieuw Aurora heeft ze haar Christelijk leven weer opgepakt en heeft via de christelijke leer haar lezen en schrijven opgepakt. Ze was al moeder van twee kinderen toen ze in Nieuw Aurora terugkwam en meester Leerdam was reeds teruggekeerd naar Paramaribo, dus kon ze geen kweekje (pleegdochter) meer zijn. Nka is dienaar van de EBG kerk in Nieuw Aurora en heeft voor heel veel kinderen als peetje (meter) gefungeerd. Ze heeft altijd haar kinderen geleerd om God dank te zijn voor alles wat goed gaat en God te bidden om ze door moeilijke tijden heen te loodsen.

Aldina, alias Nka

Nka was een lieve vrouw, die voor iedereen toegankelijk was. Deelt het weinige dat ze had met haar dorpsgenoten. Iedereen was welkom op haar kostgrondje. Nka is een van de weinige oudere vrouw in Nieuw Aurora die twee kinderen in Nederland heeft en als ze dozen met spullen uit Nederland kreeg, deelde ze met haar omgeving. Ze zei altijd dat het ginadeh (genade van God) is, die haar in staat stelt om anderen te kunnen helpen en omdat ze het helpen van een medemens als haar werk voor haar God is, doet ze dat met heel veel overgave en toewijding. Soms leek het alsof ze zichzelf wegcijferde ten gunste van anderen. Anderen helpen en ondersteunen was een van haar belangrijke levensdoel.

Ze was zo zachtmoedig dat het haar valkuil werd. Ze was degene die altijd de lieve vrede bewaarde. Ook in haar huwelijk met papa Asong werkte dit door. Hoewel papa Asong niet altijd makkelijk in de omgang was, heeft ze hem 57 jaar lang (tot zijn dood in 2007) liefde gegeven en hem in goede en slechte tijden bijgestaan.

Verder was ze één van de beste vroedvrouwen in Nieuw Aurora. Heel veel vrouwen wilden perse door haar geholpen worden en als ze soms op haar kostgrondje sliep of voor korte tijd in Paramaribo verbleef, dan had ze geen rust. Ze krijgt constant de vraag wanneer ze weer in het dorp zal zijn en de vrouwen proberen door hun tijd van bevalling eerder voor te stellen met de hoop dat ze sneller terugkeert naar het dorp.

Nka kon als de beste koken en heeft haar kinderen dat ook geleerd. Ze liet ons recepten uitproberen om zo gewend te raken met het gevoel van koken. Ze zei altijd dat koken met liefde en gevoel moet gebeuren. Je moest dus altijd blij zijn dat je voor anderen mag koken. Haar specialiteiten waren de pinda baaka-uwi ku lalu en muhnga gebak.

Even iets over de kostgrond van Nka en papa Asong.

Toen Nka met papa Asong is getrouwd moesten ze een plek hebben voor een kostgrond. De familie van papa asong hadden een plek genaamd “longipe” wat “heel ver weg” betekent. In die tijd hadden ze naast Lodewijk nog 3 kinderen. Het was voor de kinderen een gigantische karwei om dagelijks van Longipe naar school te lopen. Daarom heeft papa Asong bij de vaders familie van Nka gevraagd of hij achter het Ladoani-vliegveld een kostgrondje voor Nka mocht open kappen. Dat stuk bosgrond was van familie Adipi. Van deze familie mocht papa Asong de kostgrond aanleggen en kreeg de naam van Teeifuka.

Teeifuka is dus de naam van de pandasi kaminya (kostgrond) papa Asong en Nka (Azor Ritfeld en Aldina Lugard). In 1957, toen Wanda net geboren was heeft papa Asong deze kostgrond achter het dorp Nieuw Aurora voor Nka open gekapt, aan de rand van het ongerepte bos. In die tijd was het gebruikelijk dat de Marrons hun kostgronden ver van de dorpen, diep het oerwoud in kapten, omdat daar meer mogelijkheden waren, als het ging om middelen van bestaan. De gronden waren vruchtbaarder, er waren meer goede houtsoorten, meer medicinale planten, de mensen hadden meer kansen om te kunnen jagen en te vissen en het kreekwater was dieper het bos in schoner.

Maar papa Asong was er achter gekomen dat ook vlak achter het dorp de bovengenoemde mogelijkheden waren en dat je niet perse heel diep het oerwoud in hoeft te gaan om ongerepte gronden aan te treffen. Papa Asong heeft toen de naam “TEE I FUKA = TEEIFUKA” voor hun kostgrond bedacht. Zijn redenering was dat omdat zijn kostgrond dicht bij het dorp was, iedereen gemakkelijker langs zou kunnen komen om iets dat ze uit het oerwoud nodig hadden, bij hen te halen. Dus iedereen die een FUKA (iets nodig) had, zou naar zijn kostgrond kunnen en mogen komen. Met deze naam gaven Papa Asong en Nka een uitnodigende en gasvrije signaal richting de rest van de gemeenschap. Als jullie iets nodig hebben, zijn jullie altijd welkom bij ons in Teeifuka.

Nka heeft in haar leven de kracht van onderwijs ingezet om anderen te helpen. Haar lezen en schrijven heeft haar in staat gesteld om zich in haar bijbel te verdiepen. Maar in Guyaba, waar in die tijd meisjes nog geen onderwijs genoten, kon ze heel veel mensen helpen met het lezen en schrijven van simpele brieven aan hun geliefden en familieleden buiten het woongebied. Verder heeft ze vrienden en familie leden verblijdt met christelijke liederen en bidden. Tot haar dood is ze god en meester Leerdam dankbaar dat ze in staat is gesteld om onderwijs te genieten. Ze heeft haar kinderen altijd gestimuleerd om door te leren. Als Nka haar een kind spreekt is het eerste wat ze vraagt, hoe het op school gaat en dat die haar best moet doen, om later profijt van te hebben. Nka heeft haar kinderen altijd uit de bijbel voorgelezen, vertelde ons gelijkenissen uit de bijbel on ons te stimuleren een goed mens te worden en bidt heel vaak met ons.

Nka had geen betaalde baan. Maar toen ze 60 jaar was geworden en van Sociale zaken een financiële tegemoetkoming (ouderdagvoorziening heet het in Suriname) kreeg, gebruikte ze het om haar kinderen en kleinkinderen in Paramaribo te steunen. Ze stuurt elke keer als ze dat kreeg een grootdeel daarvan naar degenen die in Paramaribo op school zitten.

Wij verliezen in Nka een bumbuu muye (doortastende, sterke, karaktervolle en inspirerende vrouw)

R.R. Lugard

Harderwijk, 19 september 2011

terug naar boven